رفع نویز میکروفون یقه ‌ای در ضبط ویدیو با موبایل _ مشکل از کابل است یا تبدیل؟

ماهیت نویز میکروفون یقه ای و تفاوت سیگنال آنالوگ با دیجیتال

نویز میکروفون یقه ای در ضبط ویدیو با موبایل اغلب ناشی از اختلال در فرآیند تبدیل لرزش های صوتی به سیگنال های الکتریکی و سپس داده های دیجیتال است. میکروفون های یقه ای آنالوگ، صدا را به صورت ولتاژهای بسیار ضعیف از طریق کابل منتقل می کنند که در این مسیر، هرگونه تداخل الکترومغناطیسی محیطی می تواند به راحتی بر روی سیگنال سوار شده و به صورت خش خش یا سوت شنیده شود. زمانی که این سیگنال ضعیف به پورت گوشی می رسد، توسط مدار داخلی یا تبدیل به فرمت دیجیتال تبدیل می شود که اگر در این مرحله تقویت اولیه به درستی انجام نشود، نویز پس زمینه یا همان Noise Floor افزایش می یابد. تفاوت اصلی در اینجاست که میکروفون های دیجیتال (دارای خروجی مستقیم تایپ سی یا لایتنینگ) فرآیند پردازش را در داخل خود میکروفون انجام می دهند و کمتر تحت تاثیر کیفیت کابل قرار می گیرند، اما در مدل های آنالوگ معمولی، کیفیت متریال به کار رفته در مسیر انتقال، تعیین کننده شفافیت نهایی صداست. درک این نکته ضروری است که نویز همیشه به معنای خرابی نیست و گاهی ناشی از عدم تطابق امپدانس بین میکروفون و ورودی گوشی هوشمند شماست.

مطالب پیشنهادی: فروش ویژه گجت تاپ 

نقش کابل رابط در ایجاد نویزهای الکترومغناطیسی و رادیویی

کابل میکروفون یقه ای به عنوان یک آنتن عمل می کند و می تواند امواج رادیویی اطراف مانند سیگنال های وای فای و موبایل را جذب کرده و به نویز میکروفون یقه ای تبدیل کند. در کابل های ارزان قیمت و غیر استاندارد، لایه محافظ یا شیلدینگ وجود ندارد یا بسیار ضعیف است که باعث می شود نویزهای محیطی مستقیماً روی رشته سیم های حامل سیگنال اثر بگذارند. این کابل ها با حرکت دادن یا نزدیک شدن به وسایل برقی، صدای وزوز شدیدی تولید می کنند که عملاً ضبط حرفه ای را مختل خواهد کرد. علاوه بر این، طولانی بودن بیش از حد کابل بدون تقویت کننده می تواند باعث افت ولتاژ سیگنال صوتی شود که نتیجه آن ضعیف شدن صدای اصلی و شنیده شدن صدای هیس در پس زمینه ویدیو است. استفاده از کابل های دارای روکش ضخیم و بافته شده که از مس با خلوص بالا ساخته شده اند، اولین قدم برای حذف نویزهای محیطی در تولید محتوا با موبایل محسوب می شود.

1.     بررسی شیلدینگ و تاثیر کیفیت مس بر پایداری صدا

وجود یک لایه فویل یا رشته های مسی به هم بافته شده در اطراف سیم های داخلی کابل، از ورود نویزهای القایی جلوگیری کرده و پایداری صدا را تضمین می کند. اگر کابل میکروفون یقه ای شما فاقد این محافظ باشد، کوچک ترین جریان الکتریکی در محیط اطراف (حتی عبور کابل از کنار کابل شارژ) باعث ایجاد نویز میکروفون یقه ای می شود. مس با خلوص بالا نیز باعث می شود سیگنال بدون تغییر در دامنه فرکانسی به گوشی برسد و نیاز به تقویت نرم افزاری که خود عامل تولید نویز سفید است، به حداقل برسد.

2.     نویز ناشی از کشیدگی و قطعی های میکروسکوپی در رشته سیم ها

کشیده شدن کابل یا خم شدن بیش از حد آن در محل اتصال به سوکت، باعث جدا شدن جزیی رشته های داخلی شده و نویزهای ناگهانی یا قطع و وصل شدن صدا را به همراه دارد. این نوع نویز میکروفون یقه ای معمولاً به صورت صدای تق تق یا خش خش لحظه ای در هنگام حرکت دادن لباس یا جابجایی کابل ظاهر می شود که نشان دهنده آسیب فیزیکی به ساختار داخلی کابل است. در این حالت، مقاومت الکتریکی در نقطه آسیب دیده بالا رفته و جریان صوتی به جای حرکت روان، دچار جهش های ناگهانی می شود که به صورت نویز در فایل نهایی ثبت می گردد.

تبدیل های Type-C و Lightning؛ متهمان اصلی نویز سفید در موبایل

از زمانی که جک ۳.۵ میلی متری از گوشی ها حذف شد، تبدیل ها به بخش جدایی ناپذیری از تجهیزات صدا تبدیل شدند، اما این قطعات کوچک می توانند منشأ اصلی نویز میکروفون یقه ای باشند. تبدیل های ارزان قیمت فاقد تراشه مدیریت صدا هستند و فقط یک اتصال فیزیکی برقرار می کنند که باعث می شود گوشی نتواند به درستی میکروفون را شناسایی کرده و از میکروفون داخلی خود برای ضبط استفاده کند یا صدا را با نویز شدید دریافت نماید. در تبدیل های بی کیفیت، نویز مدار داخلی گوشی مستقیماً به ورودی صدا نفوذ کرده و صدای هیس ممتدی را روی تمام فایل های ضبط شده ایجاد می کند. برای حل این مشکل، استفاده از تبدیل های اصلی برند گوشی یا برندهای معتبری که دارای گواهی MFi یا استانداردهای صوتی هستند، اجباری است تا ارتباط پایدار و بدون نویز برقرار شود.

·        تفاوت تبدیل های دارای DAC داخلی با مدل های معمولی

تبدیل های مجهز به DAC (Digital to Analog Converter) وظیفه تبدیل حرفه ای سیگنال را بر عهده دارند و با جداسازی مسیر برق و صدا، از نویز میکروفون یقه ای ناشی از تداخلات برد اصلی گوشی جلوگیری می کنند. این تراشه ها سیگنال آنالوگ ضعیف میکروفون را قبل از ورود به پردازنده گوشی تقویت و فیلتر می کنند که نتیجه آن صدایی بسیار شفاف تر و با نویز پس زمینه نزدیک به صفر است. اگر گوشی شما از خروجی آنالوگ روی پورت تایپ سی پشتیبانی نمی کند، حتماً باید از تبدیل های دیجیتال DAC دار استفاده کنید تا اصلاً صدایی دریافت نمایید.

جدول عیب یابی (تشخیص منشأ نویز بر اساس نوع صدای خروجی)

با استفاده از جدول زیر می توانید بر اساس نوع صدای نویز، تشخیص دهید که مشکل از کدام بخش از تجهیزات شماست:

تداخل امواج مخابراتی و تاثیر آن بر میکروفون های یقه ای بدون محافظ

یکی از رایج ترین دلایل نویز میکروفون یقه ای، فعالیت رادیویی خود گوشی موبایلی است که در حال ضبط ویدیو با آن هستید. امواج 4G یا 5G و حتی سیگنال جستجوی شبکه می توانند القای مغناطیسی در سیم میکروفون ایجاد کنند که به صورت صدای تیک تیک یا وزوز دوره ای در صدا شنیده می شود. این مشکل در میکروفون های یقه ای که کابل بلندی دارند و فاقد فیلتر هسته فریت (Ferrite Bead) هستند، بسیار شدیدتر است. برای جلوگیری از این تداخل، توصیه می شود در هنگام ضبط ویدیو، حتماً گوشی را در حالت هواپیما قرار دهید و وای فای را خاموش کنید تا محیط الکترومغناطیسی اطراف کابل کاملاً پایدار بماند.

فرمول محاسبه نسبت سیگنال به نویز (SNR) در تجهیزات صوتی موبایل

نسبت سیگنال به نویز یا به صورت  محاسبه می شود که در آن دامنه سیگنال مفید (صدای شما) و دامنه نویز پس زمینه است. در ضبط ویدیو با موبایل، هر چه این عدد بزرگتر باشد (مثلاً بالای ۷۰ دسی بل)، نویز میکروفون یقه ای کمتر احساس می شود. استفاده از کابل های با مقاومت الکتریکی پایین و تبدیل های با کیفیت، مقدار  را در مخرج کسر کاهش داده و باعث می شود خروجی نهایی شفاف تر باشد. اگر میکروفونی با  پایین تهیه کنید، حتی با بهترین تنظیمات نرم افزاری هم نمی توانید صدای بدون نویز داشته باشید، زیرا نویز در ذات سخت افزار میکروفون وجود دارد. به همین دلیل در مشخصات فنی میکروفون ها، عدد  باید تا حد امکان پایین باشد.

مشکل الکتریسیته ساکن و نویز حاصل از اتصال بدنه در هنگام شارژ

بسیاری از تولیدکنندگان محتوا ترجیح می دهند در هنگام ضبط ویدیوهای طولانی، گوشی را به شارژر متصل کنند، اما این کار عامل اصلی ایجاد نویز میکروفون یقه ای است. شارژرهای غیر اصلی و پریزهای برق فاقد سیستم ارت، باعث نشت الکتریسیته ساکن به بدنه گوشی و سپس به مدار صدای میکروفون می شوند که به صورت یک نویز وزوز شدید و دائمی شنیده می شود. این جریان اضافی نه تنها کیفیت صدا را تخریب می کند، بلکه می تواند به تراشه صوتی گوشی یا خود میکروفون نیز آسیب برساند. برای داشتن صدایی تمیز، همیشه قبل از شروع ضبط، گوشی را کاملاً شارژ کرده و در هنگام کار، اتصال به شارژر یا پاوربانک را قطع کنید تا مدار صدا در ایزوله ترین حالت ممکن قرار داشته باشد.

تنظیمات نرم افزاری موبایل برای فیلتر کردن نویز محیطی و سخت افزاری

گاهی اوقات نویز میکروفون یقه ای ناشی از پردازش های خودکار و اشتباه اپلیکیشن دوربین پیش فرض گوشی است که سعی می کند صدا را بیش از حد تقویت کند. این تقویت خودکار باعث بالا آمدن نویز پس زمینه در لحظات سکوت می شود. استفاده از اپلیکیشن های تخصصی ضبط ویدیو به شما این امکان را می دهد که کنترل کاملی بر روی ورودی صدا داشته باشید و سطح حساسیت را به گونه ای تنظیم کنید که صدای شما به وضوح ضبط شود اما نویزهای ضعیف پس زمینه حذف گردند. همچنین استفاده از فیلترهای نرم افزاری (Noise Gate) در مرحله تدوین می تواند نویزهای باقی مانده را حذف کند، اما همواره اولویت با ضبط صدای با کیفیت در مبدأ است تا نیاز به ویرایش های تخریبی در مقصد نباشد.

·        استفاده از اپلیکیشن های تخصصی مانند Open Camera برای مدیریت Gain

اپلیکیشن Open Camera به کاربر اجازه می دهد منبع ورودی صدا را روی External Mic تنظیم کرده و کنترل دستی روی سطح صدا (Audio Channels) داشته باشد تا از افزایش خودکار نویز میکروفون یقه ای جلوگیری شود. در تنظیمات این برنامه می توانید قفل کردن سطح صدا را فعال کنید تا در طول ضبط، حساسیت میکروفون تغییر نکند و نویز سفید در بخش های بی صدا به طور ناگهانی بالا نرود. این روش ساده ترین راه نرم افزاری برای مقابله با محدودیت های سخت افزاری گوشی های میان رده و ارزان قیمت در مدیریت سیگنال های آنالوگ ورودی است.

راهکارهای عملی برای حذف نویز میکروفون یقه ای در مرحله ضبط

برای به حداقل رساندن نویز در هنگام ضبط، ابتدا از محکم بودن اتصال سوکت میکروفون به گوشی یا تبدیل اطمینان حاصل کنید، زیرا هرگونه لقی باعث ایجاد نویزهای الکتریکی می شود. استفاده از یک بادگیر ابری یا پشمی روی سر میکروفون نه تنها صدای باد و پاپ های تنفسی را می گیرد، بلکه به عنوان یک ضربه گیر برای جلوگیری از برخورد فیزیکی لباس با بدنه میکروفون عمل می کند. کابل میکروفون را از زیر لباس عبور دهید و با چسب های مخصوص به بدن یا لباس فیکس کنید تا حرکت کابل باعث ایجاد نویز میکروفون یقه ای نشود. در نهایت، همیشه یک تست کوتاه چند ثانیه ای ضبط کرده و با هندزفری گوش دهید تا در صورت وجود نویز، قبل از ضبط محتوای اصلی، نسبت به رفع آن اقدام نمایید.

مطالب پیشنهادی: بررسی کاتالوگ محصولات گجت تاپ

پرسش های رایج

آیا استفاده از تبدیل ۳.۵ به تایپ سی سامسونگ برای گوشی های شیائومی نویز ایجاد می کند؟

خیر، معمول تبدیل های اصلی برند های معتبر با یکدیگر سازگار هستند، اما نکته کلیدی این است که تبدیل باید دارای چیپست DAC باشد. نویز میکروفون یقه ای زمانی رخ می دهد که از تبدیل های فیک و بدون برند استفاده کنید که استاندارد های شیلدینگ را رعایت نکرده اند. تبدیل های اصلی سامسونگ یکی از بهترین گزینه ها برای حذف نویز سفید در اکثر گوشی های تایپ سی بازار محسوب می شوند زیرا فیلتر های داخلی بسیار قدرتمندی برای جداسازی نویز جریان الکتریسیته از سیگنال صوتی دارند.

چرا میکروفون یقه ای من روی کامپیوتر بدون نویز است اما روی موبایل نویز دارد؟

این مشکل به تفاوت ساختار جک های صدا برمی گردد؛ کامپیوترها معمولاً ورودی میکروفون جداگانه (TRS) دارند در حالی که گوشی ها از ورودی مشترک هندزفری (TRRS) استفاده می کنند. اگر از مبدل TRRS به TRS به درستی استفاده نکنید، پایه های مربوط به میکروفون و زمین  به درستی روی هم قرار نمی گیرند و باعث ایجاد نویز میکروفون یقه ای یا قطع شدن کامل صدا می شوند. همچنین قدرت تامین برق در کامپیوترها بیشتر است که باعث می شود برخی میکروفون ها در موبایل به دلیل کمبود توان، نویز بیشتری تولید کنند.

آیا نویز هیس پس زمینه با عوض کردن میکروفون یقه ای ارزان با مدل گران تر حل می شود؟

بله، تا حد زیادی این مشکل حل می شود زیرا میکروفون های حرفه ای دارای نسبت سیگنال به نویز (SNR) بسیار بالاتری هستند و کابل های آن ها به صورت داخلی نویزگیری شده است. در مدل های ارزان قیمت، از کپسول های میکروفون با حساسیت پایین استفاده می شود که کاربر مجبور است در نرم افزار صدا را زیاد کند و همین امر باعث بالا آمدن نویز سفید می شود. برندهای معتبر مانند بویا یا رود با استفاده از قطعات با کیفیت، کف نویز (Noise Floor) را به شدت کاهش می دهند تا حتی در محیط های ساکت نیز صدای هیس شنیده نشود.

چگونه بفهمیم نویز از میکروفون است یا از پورت گوشی؟

برای تست این موضوع، میکروفون خود را به یک گوشی دیگر یا یک رکوردر صدا متصل کنید؛ اگر نویز همچنان وجود داشت، مشکل قطعاً از کابل، کپسول یا سوکت میکروفون است. اما اگر در دستگاه دوم صدا شفاف بود، نشان دهنده کثیفی پورت گوشی شما، خرابی تبدیل یا تداخل نرم افزاری در گوشی اول است. نویز میکروفون یقه ای ناشی از پورت گوشی معمولاً با تمیز کردن سوکت با اسپری خشک ناهید یا استفاده از یک تبدیل دیجیتال جدید به طور کامل برطرف می شود.

جمع بندی نهایی

رفع نویز میکروفون یقه ای نیازمند یک بررسی گام به گام از سخت افزار تا نرم افزار است. با اطمینان از سلامت کابل، استفاده از تبدیل های دارای DAC و رعایت نکات محیطی مانند خاموش کردن امواج رادیویی، می توانید کیفیت صدای ویدیوهای خود را به سطح حرفه ای برسانید. فراموش نکنید که در زنجیره تولید صدا، کیفیت کل مجموعه به ضعیف ترین حلقه آن بستگی دارد؛ یعنی داشتن یک میکروفون چند میلیونی با یک تبدیل فیک ۲۰ هزار تومانی، نتیجه ای جز نویز و نارضایتی نخواهد داشت. با سرمایه گذاری روی کابل های شیلددار و مبدل های استاندارد، بخش بزرگی از چالش های پس از تولید و ادیت صدا را حذف خواهید کرد و مخاطب شما از شنیدن صدایی شفاف و بدون نویز لذت خواهد برد.